Koude Oorlog - een periode van ruim vier decennia waarin de
tegenstellingen soms gevaarlijk op scherp kwamen te staan zonder dat
dit tot een gewapende confrontatie op wereldschaal leidde. Een '
oorlog' die uiteindelijk wonderbaarlijk onbloedig eindigde. Wellicht is
het relatieve gemak waarmee dat gepaard ging er de oorzaak van dat deze
periode vrij snel op de achtergrond raakte. Het communisme was een
vergissing van de geschiedenis, thans was het einde van de geschiedenis
aangebroken en werd het eeuwige, universele paradijs van de liberale
democratie betreden.
Twintig jaar na de val van de Muur staat de Koude Oorlog opnieuw in de
belangstelling. Het neoliberale paradijs lijkt al weer verloren voordat
het goed en wel is aangebroken. Een ongekend ' casinokapitalisme' wekt
verontwaardiging, en dat was al voor de kredietcrisis van 2008 het
geval. De vrije markt is niet meer in alle opzichten zo
vanzelfsprekend, maar wat zijn de alternatieven? Heeft Amerika met zijn
interventies in Nabije- en Midden-Oosten zijn hand overspeeld?
Bovendien is de dreiging van de atoomoorlog na de Koude Oorlog beslist
niet minder geworden. Het is in deze omstandigheden dat de Koude Oorlog
weer de aandacht trekt. Thema' s rond vrede en veiligheid die toen
speelden blijven onverminderd actueel, zij het onder veranderde
sociaal-economische en politieke structuren en krachtsverhoudingen. En
mogelijk biedt de ondramatische afloop van de Koude Oorlog de mentale
ruimte de herinnering aan het tijdperk onbevangener en (zelf)kritischer
tegemoet te treden dan in het geval van een 'hete' oorlog.
In het eerste deel van deze atlas wordt het in het landschap gewortelde
erfgoed van de Koude Oorlog in kaart gebracht op kaartbladen van 1:50
000, met detailuitsneden op 1:25 000. De historische achtergronden
worden vervolgens belicht in objectbeschrijvingen. Objecten als
kazernes en oefenterreinen, vliegvelden en luchtwachttorens,
opjaagstations en mobilisatiecomplexen, caissonhavens en inlaatwerken,
BB-commandoposten en atoomschuilkelders. Denk bij militair erfgoed
overigens vooral ook aan de dingen die niet gebeurden. De militaire
claims op het landschap vormden en vormen een buffer tegen verdere
(sub)urbanisatie.
Het blijft niet bij objecten alleen. In een aantal essays wordt de
materie verdiept en verbreed. Wat is de betekenis van de IJssellinie
als ruimtelijke strategie in het dynamische waterbeheer van de 21e
eeuw? Wat bracht en brengt het leger teweeg in de Veluwse natuur? Wat
is de politieke en mentale betekenis van de Koude Oorlog in het licht
van de langere termijn?
Deze onderwerpen worden uitgewerkt in vier ontwerpvensters, steeds
vanuit een andere invalshoek en op een andere deellocatie binnen het
onderzoeksgebied.
Nienhuis, Arjan, Atlas Landschap van de Koude Oorlog Prijs Euro 35.00
|
Bij u in huis op: woensdag
|
| Andere titels binnen de rubriek: |
| Geschiedenis algemeen
|